ას-763-714-2010 2 დეკემბერი, 2010 წელი
ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ი. დ-შვილი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – გ. დ-შვილი (მოპასუხე)

დავის საგანი – ქონების მიკუთვნება, თანხის გადახდის დაკისრება

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს
2010 წლის 15 თებერვლის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ი. დ-შვილმა სარჩელით მიმართა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე გ. დ-შვილის მიმართ და მოითხოვა საერთო საკუთრების ქონების გაყოფა და მოპასუხისათვის არასრულწლოვანი შვილების სასარგებლოდ, საცხოვრებელი ბინის ქირის დაკისრება 100 ლარის ოდენობით შემდეგი საფუძვლებით: მოსარჩელის განმარტებით, 2001 წლის 21 დეკემბრიდან რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა მოპასუხე გ. დ-შვილთან, რომელთან ერთადაც დაქორწინების შემდეგ ცხოვრობდა ქ. ქუთაისში, ... ქ. ¹6/45-ში. ერთად ცხოვრების პერიოდში შეიძინეს ქონება, რომელიც მათ საერთო საკუთრებას წარმოადგენდა, ქონების ნაწილი კი, მოსარჩელემ შეიძინა პირადად, ამასთან ერთად ეწევა საოჯახო საქმიანობას, ზრდის შვილებს. ოჯახში კონფლიქტური მდგომარეობის გამო მოსარჩელე, შვილებთან ერთად, გადავიდა ქირით (იხდის ბინის ქირას 150 ლარს) ცალკე საცხოვრებლად. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, ი. დ-შვილმა მოითხოვა სარჩელის დაკმაყოფილება.
მოპასუხემ სარჩელი ცნო ნაწილობრივ, კერძოდ, იგი თანახმაა მოსარჩელე მხარეს გამოუყოს საცხოვრებელი ფართი, საერთო საკუთრების წილის შესაბამისად, ქ. ქუთაისში, ... ქ. ¹6/45-ში, ხოლო რაც შეეხება ნივთების გაყოფას, ამ ნაწილში მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო იმ მოტივით, რომ სადავო ნივთები მისმა მშობლემა შეიძენეს და მოსარჩელე მხარეს აღნიშნულთან არანაირი კავშირი არ გააჩნდა.
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ი. დ-შვილის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოსარჩელეს მიეკუთვნა პლაზმური ტელევიზორი, კომპიუტერი პენტიუმ-4, კომპიუტერი თამაშებისთვის, მაცივარი ,,ბეკო”, გაზქურა ,,ბეკო”, სარეცხი მანქანა ,,ბეკო”, მაგნიტოფონი, დვდ ფლეიერი და დვდ ჩამწერი, უთო თავისი მაგიდით, საძინებელი გარნიტური, საწერი მაგიდა, ორი ვაზა მწვანე ფერის, მოოქროვილი ვაზა დიდი და პატარა, ორი ხალიჩა, ცისფერი ყავის სერვიზი, მსუბუქი ავტომობილი ,,ნისან ალმერა”, ასევე გ. დ-შვილს დაეკისრა მოსარჩელის სასარგებლოდ ყოველთვიურად ბინის ქირის 100 ლარის გადახდა, მოთხოვნა, საცხოვრებელი ბინის მდებარე ქ. ქუთაისში ... ქ. ¹6/46-ში წილის გამოყოფის სანაცვლოდ 10 000 ლარის დაკისრების თაობაზე, არ დაკმაყოფილდა.
აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა გ. დ-შვილმა და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 თებერვლის გადაწყვეტილებით გ. დ-შვილის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილება ი. დ-შვილის სარჩელის დაკმაყოფილებისა და გ. დ-შვილისათვის საპროცესო ხარჯების ანაზღაურების დაკისრების ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ი. დ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, მას მიეკუთვნა შემდეგი ნივთები: საძინებელი გარნიტური, ხალიჩა, აუდიო მაგნიტოფონი, პლაზმური ტელევიზორი, კომპიუტერი პენტიუმ 4, ავეჯის გარნიტური ,,კედელი”, ავტომობილი ,,ნისან ალმერა”.
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ მხარეები რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდნენ და ჰყავდათ არასრულწლოვანი შვილები: მ. და ა. დ-შვილები. ქორწინების პერიოდში ი. დ-შვილს მშობლებმა აჩუქეს ღირებული საძინებელი გარნიტური, ხალიჩა და აუდიო მაგნიტოფონი. გარდა ამისა, თანაცხოვრებისას მეუღლეებმა შეიძინეს პლაზმური ტელევიზორი, კომპიუტერი პენტიუმ-4, ავეჯის გარნიტური ,,კედელი” და 4 ავტომობილი, მათ შორის 1998 წელს გამოშვებული 4500 ლარად ღირებული ,,ნისან ალმერა”. სადავო ნივთები იმყოფება აპელანტის მფლობელობაში. ამჯერად მეუღლეები ცხოვრობენ ცალ-ცალკე, თუმცა განქორწინებულნი არ არიან. ი. დ-შვილი, შვილებთან ერთად ცხოვრობს ქირით და ყოველთვიურად ქირის სახით იხდის 150 ლარს.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, სადავო იყო მოძრავი ნივთების კუთვნილება, ვინაიდან აღნიშნა, რომ გ. დ-შვილს არც შესაგებელში და არც სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელის მიერ დასახელებული ნივთების ფაქტობრივი არსებობა და ასევე მის მიერ წარდგენილი აუდიტორული დასკვნა სადავოდ არ გაუხდია, აღნიშნული სადავო გახადა მხოლოდ სააპელაციო ინსტანციით საქმის განხილვისას, რაც სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380.2 და 215.3 მუხლებზე მითითებით, არ მიიღო და, შესაბამისად, არ გაიზიარა.
სამოქალაქო კოდექსის 1161-ე მუხლის ,,ბ” პუნქტის შესაბამისად, სასამართლომ აღნიშნა, რომ ქორწინების განმავლობაში ჩუქებით მიღებული ქონება არის დასაჩუქრებულის ინდივიდუალური საკუთრება, რის გამოც მიიჩნია, რომ საძინებელი გარნიტური, ხალიჩა და აუდიო მაგნიტოფონი, ი. დ-შვილისათვის მიკუთვნების თაობაზე, კანონიერი იყო.
საქალაქო სასამართლოში დაკითხული მოწმის, მურად მონიავას ჩვენებით, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელისათვის საქალაქო სასამართლოს მიერ მიკუთვნებული ნივთებიდან მეუღლეთა მიერ თანაცხოვრების პერიოდში შეძენილი ნივთები იყო ტელევიზორი, კომპიუტერი, ,,კედელი” და ავტომობილები, აპელანტს კი აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულებები არ წარმოუდგენია. ამდენად, პალატამ ჩათვალა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 1158-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, აღნიშნული ნივთები მეუღლეთა თანასაკუთრება იყო. რის გამოც, ი. დ-შვილს მეუღლეთა თანასაკუთრებიდან უნდა მიკუთვნებოდა _ პლაზმური ტელევიზორი, კომპიუტერი “პენტიუ-4”, ავეჯის გარნიტური “კედელი” და ავტომობილი “ნისან ალმერა”. ხოლო აღნიშნულის სანაცვლოდ, გ. დ-შვილის საკუთრებაში უნდა დარჩენილიყო სამი სხვა ავტომობილი. რაც შეეხება ქირის დაკისრების მოთხოვნას, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აღნიშნული მოთხოვნა უსაფუძვლო იყო, რადგან ი. დ-შვილი არ ითხოვდა აპელანტისათვის შვილების სასარგებლოდ სარჩოს გადახდის დაკისრებას, მხარეების განმარტებით კი, ამის თაობაზე მათ შორის დავა ცალკე მიმდინარეობდა. ამდენად, ამ ნაწილში, ი. დ-შვილის მოთხოვნა გამომდინარეობდა სამოქალაქო კოდექსისის 1198-ე მუხლის მე-2 ნაწილიდან, რომლის თანახმადაც, მშობლებს აქვთ ბავშვის რჩენის ვალდებულება. ამავე კოდექსის 1215-ე მუხლის მიხედვით, ალიმენტის გადამხდელ მშობელს შეიძლება დაეკისროს მონაწილეობა დამატებით ხარჯებში, თუმცა ან ნორმათა შეფარდებისათვის აუცილებელია, რომ მშობელი, რომელთანაც ცხოვრობენ შვილები, ითხოვდეს მეორე მშობლისგან სარჩოს, ალიმენტის დაკისრებას, და მშობელი, რომელსაც დაეკისრება დამატებით ხარჯებში მონაწილეობა იხდიდეს ალიმენტს, აქედან გამომდინარე, რადგან აპელანტი ჯერ არ უხდიდა თავის არასრულწლოვან შვილებს ალიმენტს, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მისთვის დამატებით ხარჯებში მონაწილეობის დაკისრების სამართლებრივი საფუძველიც არ არსებობდა.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 თებერვლის გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ი. დ-შვილმა, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და აღნიშნულ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღება. კასატორის მითითებით, გ. დ-შვილი სააპელაციო საჩივრით სადავოდ ხდიდა, მხოლოდ ავტომობილ “ნისან ალმერას” მოსარჩელისათვის მიკუთვნების ფაქტს, მაშინ როდესაც უდავოა, რომ ავტომობილი “ნისან ალმერა” სხვა ავტომობილებთან ერთად ეკუთვნოდა გ. დ-შვილს, რაც დადასტურდა შინაგან საქმეთა სამინისტროს სააგენტოდან გაცემული ცნობით. კასატორმა უკანონოდ მიაჩნია სასამართლო გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც გაუქმდა ი. დ-შვილის მოთხოვნა მოწინააღმდეგე მხარისთვის ქირის დაკისრების შესახებ იმ მოტივით, რომ მხოლოდ ალიმენტის გადამხდელ მშობლებს შეიძლება დაკისრებოდათ ქირის გადახდა, ვინაიდან, კასატორმა აღნიშნა, რომ შვილები იზრდებიან დედსათან, ი. დ-შვილთან. იმის გამო, რომ მათ არ გააჩნიათ არანაირი თავშესაფარი, ი. დ-შვილს დაქირავებული აქვს საცხოვრებელი ბინა 150 ლარად და მცირეწლოვანი შვილების ინტერესებიდან გამომდინარე, გ. დ-შვილს უნდა გადახდეს ბინის ქირის ნაწილი 100 ლარის ოდენობით, აქვე კასატორი აღნიშნავს, რომ არანაირი ცალკე დავა რაიმე სარჩოსთან დაკავშირებით არ მიმდინარეობს და სასამართლომ უკანონოდ მოუხსნა დაკისრებული ქირის გადახდა მოწინააღმდეგე მხარეს. კასატორის აზრით, სასამართლო გასცდა აპელანტის მოთხოვნის ფარგლებს და თავისივე ინიციატივით, რაც გადაწყვეტილებაშიც აისახა, ი. დ-შვილს არ მიაკუთვნა შემდეგი სახის ნივთები: კომპიუტერი თამაშებისათვის, მაცივარი ,,ბეკო”, სარეცხი მანქანა ,,ბეკო”, გაზქურა ,,ბეკო”, დივიდი პლეიერი, დივიდი ჩამწერი, უთო მაგიდით, ორი მწვანე ფერის ვაზა, დიდი და პატარა მოოქროვილი ვაზები და ცისფერი ყავის. კასატორის თქმით, მოწინააღმდეგე მხარე აღნიშნულ ნივთებს არ ხდიდა სადაოდ, რაც ასევე ჩანს სააპელაციო საჩივრიდან და ასევე განიმარტა, რომ ყველა დასახელებული ნივთი გ. დ-შვილის ოჯახის მფლობელობაშია.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის პირველი ოქტომბრის განჩინებით ი. დ-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. დ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ი. დ-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
ამასთან, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან ი. დ-შვილის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ი. დ-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.
2. კასატორს, ი. დ-შვილს დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.